Inzicht 03. Minder spullen, meer geluk: Over de valkuil van materialisme, bewust kiezen en de kracht van dankbaarheid

Liefdevolle noot vooraf: In mijn artikelen weef ik mijn pedagogische vakkennis en ervaring als coach samen met de rauwe realiteit van ons eigen verlies: onze zwangerschap die bij dertien weken eindigde in een miskraam. Ik kies er bewust voor om hier open over te zijn, omdat het verlangen, de liefde én het verdriet er mogen zijn en niet in de schaduw hoeven te blijven. Bescherm hierin altijd je eigen grens: mocht dit thema momenteel te kwetsbaar of pijnlijk voor je zijn, voel je dan volledig vrij om dit bericht voorbij te laten gaan.

Van materialisme en ‘meer is beter’ naar dankbaarheid: praktische inzichten voor duurzaam opvoeden en ontspullen

Als je rondkijkt in winkels of online struint, vliegt het je soms aan: biologisch afbreekbaar plastic, 100% biologisch katoen, ecologische wegwerpluiers… Elk product wordt aangeprezen als dé duurzame keuze voor het milieu. Maar wie het prijskaartje bekijkt, voelt het vaak meteen in de portemonnee. Duurzaamheid lijkt soms een luxeartikel geworden.

Hoe maak je als bewuste consument én ouder de afweging tussen wat goed is voor de natuur en wat haalbaar is voor je bankrekening? En hoe zorgen we ervoor dat we — in een maatschappij die draait om ‘meer, sneller en nieuwer’ — ons geluk niet laten afhangen van spullen?

De groene jungle: Duurzaamheid versus je portemonnee

De grens tussen échte duurzaamheid en commerciële marketing is soms flinterdun. Het roept de vraag op: moet echt alles 100% ecologisch en prijzig zijn?

Mijn uitgangspunt is simpel: je hebt lang niet zoveel spullen nodig als de maatschappij je wil doen geloven.

Natuurlijk is het goed om te investeren in een kwalitatief, duurzaam product als je weet dat het jarenlang meegaat. Denk aan een tijdloze winterjas of een goed meubelstuk. Maar gaat het om een artikel dat je slechts heel kort gebruikt? Dan is het helemaal niet erg om voor een eenvoudiger, voordeliger alternatief te kiezen. Echte duurzaamheid zit ‘m namelijk niet alleen in wát je koopt, maar vooral in hoeveel je koopt.

Wat kinderen écht nodig hebben: De magie van het keukenkastje

Uit mijn ervaring op de groep in de kinderopvang zie ik dagelijks hoe kinderen de wereld ontdekken. En geloof me: daar komt geen duur designspeelgoed of ecologische gadgets aan te pas.

Kinderen hebben helemaal geen overdaad aan speelgoed nodig om hun fantasie te prikkelen. Geef ze een paar oude potten en pannen uit het keukenkastje en een houten lepeltje, en ze maken de mooiste ‘muziek’. Geef ze een oud boekje en ze vinden het heerlijk om urenlang de bladzijden om te slaan of door het papier te voelen.

Het populairste speelgoed is vaak al in je eigen huis aanwezig. Helaas worden we van alle kanten verleid om kasten vol te laden met plastic of duur houten speelgoed, terwijl de essentie van spelen zit in eenvoud, aandacht en ontdekken.

Mijn eigen omslag: Van ‘meer is beter’ naar bewust koesteren

Eerlijk is eerlijk: ik heb deze bewuste kijk op spullen niet altijd gehad. Vroeger dacht ik ook vaak dat meer synoniem stond voor beter. Om het minste geringste kreeg ik als kind een cadeautje. Ik spaarde zelf ook fanatiek, en zonder dat we het door hadden hielden mijn ouders en ik de massaconsumptie flink in stand. Mijn slaapkamer lag vol met tientallen poppen en stapels kleding.

Als ik nu met de kennis van nu terugkijk, speelde ik eigenlijk steevast met dezelfde twee favoriete poppen. De rest lag er gewoon te liggen, of ik was simpelweg tevreden aan het kleuren aan tafel.

Inmiddels shop ik al jaren heel bewust en minimaal. Ik merk dat ik in mijn kledingkast steeds weer grijp naar die paar favoriete, kwalitatieve items die ik al heel lang bezit. Als ik mezelf nu wil verwennen, doe ik dat met mate. Ik kies dan voor kwaliteit en spullen die op een eerlijke manier zijn geproduceerd. Er zijn bepaalde fast-fashion ketens waar ik steevast voorbij loop: massaproductie zonder kwaliteit past simpelweg niet meer bij hoe ik in het leven sta.

Anderhalve maand sparen voor iets wat je echt graag wilt hebben en dan bewust genieten van je aankoop — dat is een belevenis op zich. Het geeft duizend keer meer voldoening dan de snelle kick van een impuls-aankoop.

Materialisme bij kinderen: Het tegengif volgens de wetenschap

De stijging van materialisme onder kinderen kan je als ouder best bezorgd maken. We leven immers in een maatschappij van directe behoeftebevrediging: één klik op de knop en morgen ligt het in huis.

Uit onderzoek blijkt dat een sterk materialistische instelling bij jongeren gekoppeld kan worden aan mentale klachten, zoals angststoornissen, depressieve gevoelens en meer egocentrisch gedrag. Maar gelukkig is er ook heel goed nieuws!

Een studie gepubliceerd in de Journal of Positive Psychology (door onderzoeker Lan Nguyen Chaplin van de Universiteit van Illinois) toont aan dat ouders een hele krachtige invloed hebben op de materialistische neigingen van hun kinderen. En de oplossing is verrassend eenvoudig: het aanleren van dankbaarheid.

Wanneer kinderen geleerd wordt om oprecht dankbaar te zijn voor wat ze al hebben — en voor de lieve mensen om hen heen — neemt de drang naar ‘meer spullen’ aantoonbaar af.

Uitgestelde behoeftebevrediging

Naast dankbaarheid is het aanleren van uitgestelde behoeftebevrediging essentieel. Een kind hoeft niet stante pede een speelgoedje of snoepje te krijgen op het moment dat hij of zij erom vraagt in de winkel.

Door kinderen te leren dat je soms even moet wachten op iets, of dat je er moeite voor moet doen, bouwen ze een cruciale eigenschap op waar ze hun hele volwassen leven profijt van hebben. Ze leren weer te waarderen wat er al is, in plaats van te kijken naar wat er ontbreekt.

Rust vinden in wat er is

Wat voor kinderen geldt, geldt net zo goed voor ons als volwassenen. Kijk kritisch naar wat je al bezit en wees daar dankbaar voor. Stop met het vergelijken van jouw leven, huis of spullen met dat van een ander — want vergelijken is de snelste weg naar ontevredenheid.

Stel jezelf bij elke aankoop de simpele vragen:

  • Heb ik dit écht nodig, of vervult het een kortstondige behoefte?
  • Is dit een product dat lang meegaat, of is het een vluchtig wegwerpartikel?

Geluk zit niet in overvloed, massaproductie of de nieuwste trends. Het zit in de rust van ‘genoeg’, de aandacht voor kleine dingen en de dankbaarheid voor het leven dat je leeft.

Hoe ga jij om met de balans tussen duurzaamheid, je budget en bewust consumeren? Vind je het lastig om nee te zeggen tegen impuls-aankopen of herken je de rust van minder spullen? Ik ben heel benieuwd naar jouw ervaringen in de reacties!

Liefs,
Sheila

Twee harten, één reis

Een zwangerschap en het verlies beleef je samen, maar allebei vanuit een eigen perspectief. Achter elk verhaal van mij staat zijn rotsvaste steun. Ben je benieuwd hoe mijn partner deze reis heeft ervaren, wat zijn gedachten zijn en welke inzichten hij meeneemt? Neem dan gerust een kijkje op zijn plek: www.papaboven40.nl.

Laat een reactie achter

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven