Liefdevolle noot vooraf: In mijn artikelen weef ik mijn pedagogische vakkennis en ervaring als coach samen met de rauwe realiteit van ons eigen verlies: onze zwangerschap die bij dertien weken eindigde in een miskraam. Ik kies er bewust voor om hier open over te zijn, omdat het verlangen, de liefde én het verdriet er mogen zijn en niet in de schaduw hoeven te blijven. Bescherm hierin altijd je eigen grens: mocht dit thema momenteel te kwetsbaar of pijnlijk voor je zijn, voel je dan volledig vrij om dit bericht voorbij te laten gaan.
Transparante Disclosure: Omdat wij geloven in kwaliteit, bevelen we alleen producten aan waar we 100% achter staan. Jouw aankoop via onze links ondersteunt onze missie zonder dat het jou extra kost.
Mag je huilen waar een kind bij is? Over kwetsbaarheid, co-regulatie en eerlijk zijn over je emoties
In onze maatschappij heerst nog al te vaak het idee dat wij als volwassenen — of het nu als ouder is of als pedagogisch professional op de groep — altijd het ‘goede voorbeeld’ moeten geven door sterk, stabiel en onbewogen te blijven. Maar wat betekent ‘sterk zijn’ eigenlijk voor een kind? Betekent het dat we onze tranen krampachtig moeten wegslikken zodra er kleine oogjes meekijken?
Vanuit mijn eigen jeugd ben ik niet beter gewend. Thuis werd er vooral ruzie gemaakt, en als ik verdrietig naar mijn kamer vluchtte, kwam niemand naar me toe. Er werd niet gevraagd naar mijn gevoel. Het verwerken van emoties gebeurde in de stilte van mijn eigen kamer. Niet praten, maar gewoon doorgaan.
Toen ik na het verlies van onze dochter Luz weer langzaam begon met werken op de babygroep en kantoor, merkte ik hoe ontzettend onwennig het voelde wanneer mijn emoties me soms ineens overvielen. Er ontstonden situaties waarin ik mijn tranen simpelweg niet meer kón — en ook niet meer wílde — tegenhouden.
Wat er gebeurt als je als volwassene huilt op de groep
Iets wat me enorm heeft geraakt, is wat er gebeurt als je een traantje laat waar een kind bij is. Kinderen voelen haarscherp aan dat er iets speelt. Ze merken het meteen op, komen naar je toe, kijken je stil aan en zijn soms een tikkeltje verbaasd. En toch is hun reactie van een pure, hartverwarmende Schoonheid.
Ik herinner me nog een kleintje dat zelf nog niet kon praten. Het kindje kwam naar me toe en pakte heel teder mijn gezicht met twee kleine handjes vast. Een gebaar van puur mededogen. Hoewel het kindje de woorden nog niet begreep, zei ik heel rustig: “Ik ben even verdrietig omdat er iemand van wie ik hou is overleden, maar het is oké.”
Op zulke momenten kies ik ervoor om in simpele, heldere taal uit te leggen wat er gebeurt:
“Ik ben nu even verdrietig en er is iets gebeurd waardoor ik moet huilen. Ik voel me even niet zo fijn, maar dat gevoel mag er zijn.”
Het bijzondere is: kinderen zijn ontzettend veerkrachtig. Ze horen de verklaring, voelen dat de emotie klopt met wat ze zien, pakken soms even kort je hand en spelen daarna gerust weer verder. De rust, eerlijkheid en erkenning geven hen juist een diep gevoel van veiligheid.
Het verschil tussen emotionele transparantie en ‘privé-sores’
Als pedagogisch professional én als ouder is het natuurlijk niet de bedoeling dat we onze volledige privé-sores, volwassen zorgen of relatieproblemen bij een kind neerleggen. Een kind hoort nooit de drager te worden van jouw emotionele lasten of de rol van ’trooster’ te moeten vervullen.
Maar er is een essentieel verschil tussen een kind belasten met jouw problemen en transparant zijn over wat je op dat moment voelt:
- Belasten: Een kind vertellen over ingewikkelde volwassen details, waardoor het kind zich verantwoordelijk gaat voelen om jou op te vrolijken of te verzorgen.
- Transparant zijn: Erkennen dat je emotie er is, in korte en begrijpelijke taal uitleggen waarom, en laten zien dat je als volwassene zelf voor die emotie kunt zorgen.
Wanneer je uitlegt dat je verdrietig bent door een situatie, maak je het gevoel bespreekbaar zonder dat het kind de druk voelt om jouw verdriet op te lossen.
Tranen zijn geen teken van zwakte, maar van herstel
Voor mij is het geven van woorden aan emoties zeker niet vanzelfsprekend geweest. Het is een bewust proces van afleren wat ik vroeger zag, sparren met Bruno en mijn omgeving, en kiezen voor een andere weg. Wat ik door mijn werk in de kinderopvang én door ons verwerkingsproces rondom Luz heb geleerd, is dat tranen krachtige hulpmiddelen zijn:
- Tranen ontladen spanning: Het laten stromen van tranen helpt om fysieke en emotionele druk uit je zenuwstelsel te ontladen. Het is simpelweg een fysieke noodzaak om te kunnen herstellen.
- Emotieregulatie voordoen (Co-regulatie): Door te laten zien dat verdriet er mag zijn én dat de wereld niet instort als je huilt, doe je emotieregulatie in de praktijk voor.
- Taal geven aan gevoel: Kinderen leren emoties pas echt herkennen, benoemen en accepteren als ze zien dat de volwassenen om hen heen dat ook durven te doen.
Wanneer wij als opvoeders onze kwetsbaarheid durven tonen en er op een rustige manier over praten, geven we kinderen de allerbelangrijkste opvoedles mee: alle emoties mogen er zijn, je hoeft ze nooit te verstoppen, en je bent veilig — ook als het even tegenzit.
💬 Hoe ga jij hierin om op de groep of thuis?
Vind jij het lastig om je emoties te tonen waar kinderen bij zijn, of merk je juist dat eerlijkheid voor rust zorgt? Hoe reageren de kinderen in jouw omgeving als je een keer kwetsbaar bent? Deel je ervaringen of inzichten gerust hieronder in de reacties!
Lees ook: De kant van Bruno op mamaboven40.nl
Inspiratie & Handige hulpmiddelen
Wil je hier thuis of op de groep op een fijne manier verder mee aan de slag? Deze boeken en hulpmiddelen hebben mij enorm geholpen:
- Prentenboeken over emoties voor kleintjes:
- De kleur van emoties – Anna Llenas: Een prachtig prentenboek waarin emoties (zoals verdriet, boosheid en blijdschap) een kleur krijgen. Bij ons op de groep een grote favoriet om gevoelens visueel en begrijpelijk te maken voor jonge kinderen.
- Inzicht in emotieregulatie voor ouders en professionals:
- Het hele brein, het hele kind – Dr. Daniel Siegel: Biedt fantastische, nuchtere inzichten in hoe het brein van een kind omgaat met emoties en hoe je als volwassene kunt helpen bij co-regulatie.
- Gevoelskaartjes voor thuis of op de groep:
- Subtiele gevoelskaartjes voor kinderen: Soms hebben kinderen (of volwassenen!) nog niet de juiste woorden. Met deze praktische kaartjes geven we kinderen een hulpmiddel om aan te wijzen wat er vanbinnen speelt.
- Zelfzorg na een emotionele dag:
- Magnesiumbisglycinaat & Ontspanningsthee: Praten over emoties en spanning loslaten vergt fysiek veel van je zenuwstelsel. Ik neem na een intensieve werkdag graag een warm kopje thee en magnesium om mijn lichaam te helpen ontprikkelen.
Liefs,
Sheila
Twee harten, één reis
Een zwangerschap en het verlies beleef je samen, maar allebei vanuit een eigen perspectief. Achter elk verhaal van mij staat zijn rotsvaste steun. Ben je benieuwd hoe mijn partner deze reis heeft ervaren, wat zijn gedachten zijn en welke inzichten hij meeneemt? Neem dan gerust een kijkje op zijn plek: www.papaboven40.nl.